Koninklijke Marechaussee
 Brigade Raalte.

De brigade Raalte werd uitgezet op 1 september 1890 en opgeheven op 1 maart 1943.
Met dank aan Mw. R. Oude Vrielink- van Zuidam voor de tekst en de vele ingezonden foto's.


Majoor-Commandant der 3de divisie van de Koninklijke Marechaussee M.A. Diekhof deelde aan burgemeester H.A. Osse mede dat in de loop van 1890 in Raalte een brigade marechaussee zou worden uitgezet. De sterkte bedroeg vijf hoofden, waaronder minstens twee gehuwden en zeven paarden. Hierop heeft de familie Vos de Wael hun villa aan de Zwolseweg als onderkomen beschikbaar gesteld. Op 31 mei 1890 meldde hij dat de vereiste ministeriŽle machtiging was verleend aan een contract met mevrouw C.M.C.P. Vos de Wael-von Beesten voor de huur van haar villa per 1 november 1890. De villa werd gebruikt tot 1 januari 1904. De marechaussee verhuisde naar de Brugstraat in Raalte. De villa werd later omgebouwd tot gemeentehuis van Raalte.


(fotoarchief Henk Oosting)


(fotoarchief Henk Oosting)


De marechausseekazerne aan de brugstraat te Raalte.
 

Op 1 januari 1904 verhuisde de marechaussee naar twee gehuurde panden in de Brugstraat.
bovenstaande foto. De toen nog onverharde Brugstraat met links de Marechausseekazerne. Het wapenschild boven de deur van het bureel (het rechter gedeelte van het witte huis). Dit was de woning van de opper. Hier, thans Brugstraat 47,  heeft mijn grootvader ook gewoond met zijn gezin. Daarnaast rechts huisden de ongetrouwde marechaussees, is nu Brugstraat 49. Boven de deur het hooiluik. Zie hieronder. Op de foto van de Brugstraat, vanaf de brug over het kanaal genomen ziet u de twee gebouwen aan de rechterkant.

Plattegrond kazerne aan de Brugstraat.



Brugstraat vanaf het kanaal. Midden rechts de marechausseekazerne.


Vanaf 1 januari 1924 werd na bijna 35 jaar huisvesting in gehuurde panden, een nieuw gebouwde kazerne aan de Zwolsestraat in gebruik genomen, met ruimte voor vijf paarden.
  Aan beide zijden van het bureel woonden getrouwde marechaussees. In Raalte de opper en een wachtmeester. De ongetrouwde marechaussees hadden in het hoofdgebouw een kamer, maar waren overdag in kost bij Albert (Appie) Nijenhuis in de Brugstraat.

Het gebouw is altijd als kazerne in gebruik gebleven. Tot aan de WO II door de Koninklijke Marechaussee. Daarna door de Staatspolitie, steeds onder de naam Marechaussee. Na de oorlog door de Rijkspolitie en in 1982 door de Gemeentepolitie.  Uiteindelijk is het in 1987 afgebroken.


Bouwtekening voor -en achterzijde kazerne aan de Zwolsestraat.


Zijaanzicht Zwolsestraat.

 


Plattegrond kazerne Zwolsestraat.


 
De kazerne vanuit een iets andere gezichtshoek.
(fotoarchief Henk Oosting)

Opperwachtmeester Augustinus Franciscus Verbeke, mijn grootvader, geboren in 1880 IJzendijke (Zeeland). De foto is genomen in Amsterdam-Watergraafsmeer.
Hij was Brigadecommandant in Raalte van 1921-1923. Daarna in Watergraafsmeer.

Opperwachtmeester Jacobus van der Peijl, geboren in Terneuzen, in 1894 getrouwd. Zijn eerste standplaats als Brigadecommandant was in Raalte. Deze foto is genomen in het laantje bij de plaats Almen bij Boschloo (Busloo). Tijdens de periode van Jan van der Peijl stond de marechausseebrigade in Raalte een deel van de bewakingskring in de gemeente Wijhe af aan de op 1 november 1895 opgerichte brigade Wijhe.


Lambertus Bulder, geboren 1913 in Avereest, marechaussee in Raalte 1936-1937


Herman van Roon, marechaussee in Raalte 1939-1941.

Age van der Meer, geboren 1892 Wijmbritseradeel. Brigade Commandant in Raalte van 1936-1940. De romeinse III op de pet staat voor de Derde Divisie.
De platte pet werd gedragen van 1912-1916, met een afdraagtijd tot 1920. Die pet is bij het Wapen niet populair geweest: onhandig bij arrestaties en bij handgemeen.
Men ging graag weer over naar de kepie.


 


Marechaussee Selten voor 't Reelaer.

't Reelaer is een prachtig landgoed tussen Heino en Raalte. Sinds 1911 in handen van de familie Van Welderen. Thans woont er Ir. A.J.J. baron van Welderen Rengers


(fotoarchief Joop Rump)

Links is de marechaussee Jan Donkersloot en rechts Cees Selten. Cees Selten is op bijna 90 jarige leeftijd in 2004 overleden.  De foto is gemaakt op het toen nog onverharde weggetje tussen de Brugstraat en de Marktstraat (toen nog Achterweg genoemd) in Raalte.Het onverharde weggetje heet nu Kortestraat.Dit weggetje werd de Dodenweg genoemd, omdat men daar door liep naar het kerkhof, dat aan de Achterweg lag. Op de plaats van dit kerkhof is nu een parkeerterrein.
(info mw.Oude Vrielink van Zuidam)
 
 
 Marechaussee Cees Selten met zijn paard Laura.
 
 Mijn grootvader, trouwde in 1910 in Zwolle met Hildegonda (Hylkje) Timmerman. Als enige jongen temidden van tien meisjes - hij had vijf zusters "boven" en vijf zusters "onder"hem - was hij al snel het ouderlijk huis "ontvlucht", om zich onder het Wapen der Marechaussee te scharen. Hij was met recht een 'ronde' Zeeuw, rechtschapen, altijd goed geluimd en met veel gevoel voor humor. (fotoarchief Mw. R. Oude Vrielink- van Zuidam)
 


 

Theodorus Vosmeer is geboren in 1866 in Montfoort (Utrecht). Bij benoeming in Raalte was hij 44 jaar. Was Brigadecommandant in Raalte van 1910-1912.
Afkomstig van de 2de Divisie Marechaussee te voet werd hij in 1894 overgeplaatst naar de 3de Divisie Marechaussee te paard.


Opperwachtmeester Jan Boerema, geboren 1864 in Roden, was bij benoeming in Raalte 39 jaar. Hij was Brigadecommandant in Raalte van 1904-1910 en overleed in 1930 in Raalte.


 

Opperwachtmeester Jan Boerema, (rechts) geboren 1864 in Roden, was bij benoeming in Raalte 39 jaar. Hij was Brigade Commandant in Raalte van 1904-1910 en overleed in 1930 in Raalte.
Bij de foto van Boerema: "Deze krullenkop", zo schreef de heer Kauffeld uit Nieuwegein mij, "moet mijn opa zijn. Ik heb hem niet gekend, maar veel over hem gehoord".
(foto van heer G. Kauffeld uit Nieuwegein.)
Op de platte pet de Romeinse III voor de Derde Divisie. De opperwachtmeester  links heeft een Romeinse IV op de platte pet.


 

Jan van Zuidam trouwde 6 februari 1936 in 's-Gravenhage met Susanna Josephina Verbeke. Direct na het huwelijk verhuisden ze naar kazerne in Almelo, aan de Oude Veemarkt. Na enkele jaren betrokken ze een woning in de nieuwe kazerne aan de Vriezenveenseweg in Almelo.
 


Van Goethem, huwelijk. Trouwde twee keer. Zijn eerste huwelijk was met Maria Katharina Eliza Willems, die in 1904 in Deventer is overleden. Vervolgens hertrouwde hij in 1905 met Johanna Scholte (foto). Hij had al een aantal kinderen. Samen kregen ze er nog vijf kinderen bij. (foto  mevrouw Hilkens-van Goethem uit Brunssum.)


 

Bek trouwfoto, gekregen van zijn zoon.. Marinus Bek trouwde in 1906 in Zwolle met Aleida Gerharda Oldenhof. Zijn jongste zoon, die in Blaricum woonde, vertelde me:
"ik heb altijd gezegd: 't was een moordvader, ook al kregen wij, de drie jongens, vaak op onze broeken met de karwats. Hij was zeer streng, maar rechtvaardig. Als jongste uit het gezin kon ik met hem "lezen en schrijven". 


 

De (opper)wachtmeesters en tevens brigadecommandanten in Raalte waren:

 

Tijdens de huisvesting aan de Zwolscheweg 1890 Ė 1904:

  1e       Petrus van den Maagdenberg        

  2e              Jan Jacobus van der Peijl                

 

Tijdens de huisvesting aan de Brugstraat 1904 t/m 1923:

  3e       Jan Boerema                                   

  4e       Theodorus Vosmeer                         

  5e       Peter Mathijs Moonen                      

  6e       Alphonsius van Goethem                

  7e       Marinus Bek                                      

  8e       Augustinus Franciscus Verbeke        

  9e       Johannes van Oosten                      

 

Tijdens de huisvesting aan de Zwolsestraat 1924 tot aan W.O.II:

10e       Jacobus van Boven                         

11e       Dirk Vosseberg                                 

12e       Izaak Adriaanse  
13e       Age van der Meer

14e       Johannes Velthuis (1941)

 


 

In mei 2006 is Kapitein J.F. (Frans) Crul onverwacht overleden. Hij was archivaris in het Marechaussee-museum in Buren.
Tijdens alle naspeuringen in archieven en bij families van Marechaussees hadden wij een goed contact opgebouwd.
De foto's zijn genomen tijdens een contactdag in het Museum


 

 

 

 

 

Laat uw  "marechausseesporen" niet verloren gaan. Deel deze met anderen.   Mail ons.